JAN
Qaraqalpaqsha
at. 1. Adamnıń psixikalıq ishki sarayı, oy-sanası, tirishiliktiń belgisi, ruwxıy qásiyeti.
M.I.Kalinin jazıwshılardı adam janınıń injeneri dep atadı.
2. din.s. Adamdarǵa, janlı-janıwarlarǵa tirishilik beretuǵın ruwx.
Eski kózqaras boyınsha adamnıń janın ázireyli degen perishte kelip aladımısh.
3. Júrekten boyǵa taraǵan qan, júrektiń soǵıwı.
Gewdede jan turǵanda tirishilik boladı, denedegi jan ketse, adam óledi.
Kemege mingenniń janı bir (qq.x.n.m.).
4. Adam, maqluq, tiri nárse.
Úyde tırp etken jan joq.
5. Sıylaw, qádirlew, xúrmetlew.
Jan ana saǵan qurbanman, aq sútindi akdawǵa.
0 Jan ayamaw — barlıq kishi hám intası menen.
Janı jay taptı — janı ház etti, ráhátlendi.
Jan baspadı — hesh kim jolamadı, hesh kim kelmedi, hesh kim barmadı.
Janı bar — tiykarı bar, negizi bar, dálili bar, bir nársege súyenip aytılǵan.
Jan basıw — qara basınıń ǵamın oylaw.
Jan dos — eń jaqın hám qıymas dos.
Jan saqlaw — kún kóriw, tirishilik etiw.
Jan tapsırıw — qaytıs bolıw, óliw, qazalanıw.
Janı kózine kóriniw — a) bir jeri awırıp qıynalıw, b) sharshaw, boldırıw, qarıw.
Jan-táni menen — barlıq ıqlası hám kúshi menen, barlıq intası menen.
Janınday kóriw — ábden jaqsı kóriw.
Janı qalmaw — ábden qorqıw, shorshıw.
Jarımjan — kúshsiz, ázzi, hálsiz adam.
Janın jew — kóp qıynalıw.
Janǵa tiyiw — awır sóz aytıw, ashıwın keltiriw.
Jalma-jan — oǵada tez, júdá tez.
Jan alqımda turıw — janı shıǵayın dep turıw, ázzilew, hálsirew.
Jan alǵısh — diniy túsinik boyınsha qaytıs bolayın dep atırǵan adamnıń janın alatuǵın perishte, ázireyli.
Jan ashıw — qıynalıw, ayaw.