SÓZ
Qaraqalpaqsha
at. Belgili bir seslik dúziliske iye bolǵan, zatlar, waqıyalar, protsesster, adamlar, belgi hám muǵdardı, ózgesheliklerdi, háreket hám halattı, qatnastı bildiriw ushın xızmet etetuǵın, leksikalıq mánige iye bolǵan, túrli grammatikalıq máni hám wazıypalarda qollanılatuǵın eń áxmiyetli til birligi, gáp bólegi.
Sózim zaya boldı talay gereńge, Haqıyqat dos búgin ózin bildirdi (A.Dabılov).
Onnan soń Máteke ǵarrı túsinsin degendey russha sózlerdi qaraqalpaqshaǵa awdarıp ayttı (K.Sultanov).
Perishtemen degenleriń, Kórdim haram jegenlerin, Mensiz júrmes xámelleriń, Ne payda bar jalǵan sózden? (I.YUsupov).
Endi olardı «bay» demeydi, erkeletip, búgingi kúnniń sózi menen «oligarx» dep ataydı (M.Nızanov).
0 Jaman sóz — iplas, passıq.
Jeńi jamannıń qolı jaman, Awzı jamannıń sózi jaman (KQ.X.N.).
Ótirik sóz — jalǵan, nadurıs.
Ótirik sóz janǵa kas, Ótkir pıshaq qınǵa qas (qq.x.n.).
Warsaqı sóz — tásirsiz, mánissiz sóz.
Maratshılar onıń jupker aytqan warsaqı sózlerin bası quralǵan jerde áńgime etedi (K.Sultanov).
Sóz salıw — ayttırıw, sóylesip kelisiw.
Ózińnen páske júz salma, Námáxremlerge sóz salma, Kisi yarına kóz salma, Óz yarınnan qaladursań (Berdaq).
Qutjannıń qızına sóz saldı (Ó.Ayjanov).
Burınları sóz salıwǵa qol jetpes tóbe kórip júrgen Sáliymanıń maqul sózin esitip, aq peyil jigit shúyinshi soraw ushın kelgen edi (K.Sultanov).