ДУША
Русский → Қарақалпақша
ж. 1. жан;
в глубине ~ и ишинен, кеўлиниң түпкиринде;
всей ~ ой, от всей ~ и шын кеўли менен, шын жүректен;
всеми силами ~ й барлық ықлас пенен;
у меня радостно на ~ е мениң кеўлим шад;
у него наболело на ~ е оның кеўлинде дәрт бар;
2. разг. (человек) жан, адам;
на улице ни ~ и көшеде бир де жан жоқ;
по скольку с ~ и? жан басынан қаншадан?;
3. ист. (крепостной крестьянин) жан (крепостной дийхан);<br/> 4. (единица населения) жан;
в семье пять душ семьяда бес адам бар;
на душу населения жан басына;
5. (о характере) ақ пейил, ақ көкирек, ақ кеўил, ашық;
добрая ~ а ақ көкирек;
человек с открытой ~ ой ақ кеўил адам;
6. перен. (вдохновитель, главное лицо) рухландырўшы, басшы;
~ а общества жәмийеттиң рухландырўшысы;
* заячья ~ а қорқақ, қоян жүрек;
~ а нараспашку ақ көкирек адам, ашық адам;
~ а не на месте тынышсызланыў, рәҳәти болмаў;
~ ой и телом жүдә берилип;
за милую душу ықласы менен, ықласлы түрде;
говорить по ~ ам ашық сөйлесиў, ашылысып сөйлесиў;
сколько ~ е угодно қәлегенинше, керегинше;
в ~ е он не был с этим согласен ишинен ол бул нәрсе менен келиспеген еди;
жить ~ а в душу аўыз биршиликли жасаў, мәмле турыў;
~ а в пятки ушла ҳүрейи ушып кетиў, жаны қалмаў;
вдохнуть душу во что-л. жанландырыў, өзгерис киргизиў;
вложить душу жан-тәни менен ислеў, берилип ислеў;
излить душу ишиндегисин айтып қумарын тарқатыў, сөйлесип шерин тарқатыў;
отвести душу 1) (удовлетворить сильное желание) қумардан шығыў;
2) (высказаться) пикир алысыў;
отдать богу душу қайтыс болыў;
положить душу за кого-что-л. жанын қурбан етиў;
души не чаять в ком-л. шын жүректен сүйиў;
кривить ~ ой расын айтпаў;
влезть в душу кому-л. 1) (втереться в доверие) исенимге ийе болыў;
2) (проникнуть в личную жизнь) сорастырып жеке турмысынан да хабардар болыў;
стоять над ~ ой кетпей қадалып турыў;
не иметь ни гроша за ~ ой қалтасында ийт үриў, қалтасында бир пулы болмаў.
в глубине ~ и ишинен, кеўлиниң түпкиринде;
всей ~ ой, от всей ~ и шын кеўли менен, шын жүректен;
всеми силами ~ й барлық ықлас пенен;
у меня радостно на ~ е мениң кеўлим шад;
у него наболело на ~ е оның кеўлинде дәрт бар;
2. разг. (человек) жан, адам;
на улице ни ~ и көшеде бир де жан жоқ;
по скольку с ~ и? жан басынан қаншадан?;
3. ист. (крепостной крестьянин) жан (крепостной дийхан);<br/> 4. (единица населения) жан;
в семье пять душ семьяда бес адам бар;
на душу населения жан басына;
5. (о характере) ақ пейил, ақ көкирек, ақ кеўил, ашық;
добрая ~ а ақ көкирек;
человек с открытой ~ ой ақ кеўил адам;
6. перен. (вдохновитель, главное лицо) рухландырўшы, басшы;
~ а общества жәмийеттиң рухландырўшысы;
* заячья ~ а қорқақ, қоян жүрек;
~ а нараспашку ақ көкирек адам, ашық адам;
~ а не на месте тынышсызланыў, рәҳәти болмаў;
~ ой и телом жүдә берилип;
за милую душу ықласы менен, ықласлы түрде;
говорить по ~ ам ашық сөйлесиў, ашылысып сөйлесиў;
сколько ~ е угодно қәлегенинше, керегинше;
в ~ е он не был с этим согласен ишинен ол бул нәрсе менен келиспеген еди;
жить ~ а в душу аўыз биршиликли жасаў, мәмле турыў;
~ а в пятки ушла ҳүрейи ушып кетиў, жаны қалмаў;
вдохнуть душу во что-л. жанландырыў, өзгерис киргизиў;
вложить душу жан-тәни менен ислеў, берилип ислеў;
излить душу ишиндегисин айтып қумарын тарқатыў, сөйлесип шерин тарқатыў;
отвести душу 1) (удовлетворить сильное желание) қумардан шығыў;
2) (высказаться) пикир алысыў;
отдать богу душу қайтыс болыў;
положить душу за кого-что-л. жанын қурбан етиў;
души не чаять в ком-л. шын жүректен сүйиў;
кривить ~ ой расын айтпаў;
влезть в душу кому-л. 1) (втереться в доверие) исенимге ийе болыў;
2) (проникнуть в личную жизнь) сорастырып жеке турмысынан да хабардар болыў;
стоять над ~ ой кетпей қадалып турыў;
не иметь ни гроша за ~ ой қалтасында ийт үриў, қалтасында бир пулы болмаў.