I м. (в печи) otınlıq (печьтиң от жағарлығы).
II (ПОДО) предлог 1. с вин. п. (на вопрос «куда?») astına;
поставить что-л. ~ стол бир затты stoldıń astına qoyıw;
2. с твор. п. (на вопрос «где?») astında, tómeninde;
~ столом stoldıń astında;
хранить ~ замком qulıp astında saqlaw, berk saqlaw;
3. с вин. п. =ǵa, =ge, =qa, =ke, =na, =ne;
menen, benen, penen;
astına, astında;
взять ~ свою защиту óz qorǵawına alıw;
отдать ~ суд sudqa beriw;
подпасть~ чьё-л. влияние биреўдиң tásiriniń astında bolıw;
поставить ~ угрозу qáwip astına qoyıw;
попасть ~ дождь jawınnıń astında qalıw;
4. с вин. п. (для) ushın;
отвести участок ~ сад baǵ ushın jer bólip beriw;
5. с вин. п. (снизу) astınan;
взять под руку qolınıń astınan uslaw;
6. с вин. п. (при указании времени, возраста) =ǵa, =ge, =qa, =ke;
jaqın, aldında;
в ночь ~ Новый год Taza jılǵa qaraǵan aqshamı;
~ утро tań aldında;
~ вечер keshqurın, keshke jaqın;
~ старость qartayıwǵa jaqın;
ей ~ сорок ol qırıqtıń shamasında bar;
7. с твор. п. (около) janında, qasında;
жить ~ Москвой Moskvanıń qasında turıw;
быть ~ рукой janında tayın bolıw;
8. с вин. п. (наподобие) =ǵa, =ge, =qa, =ke uqsas, megzes;
сделать ~ мрамор mramorǵa uqsas etiw;
шкаф ~ красное дерево shkaftı qızıl aǵashtan islegendey etiw;
9. s вин. п. (обеспечивая чем-л.) arqalı;
дать деньги ~ расписку akshanı til xat arqalı beriw;
дать ~ залог girew arqalı beriw, girew alıp beriw;
10. s вин. п. (в сопровождении чего-л.) qosıp, qosılıp, menen;
петь ~ аккомпанемент рояля royalǵa qosıp qosıq aytıw;
~ звуки музыки muzıka sesine qosıp;
писать ~ диктовку diktovka menen jazıw;
~ аплодисменты qol shappatlawlar menen;
11. с твор. п. (приналичии какого-л. признака, свойства) astında, menen, benen, penen;
пароход ~ советским флагом sovet bayraǵı astındaǵı paroxod;
статья ~ его именем onıń atı menen jazılǵan maqala;
писать ~ псевдонимом laqabı menen jazıw;
12. с твор. п. (вследствие чего-л.) nátiyjesinde, astında;
=dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
сделать что-л. ~ угрозой qorqqannan бир нәрсени islew;
~ действием лучей nurdıń tásiriniń nátiyjesinde;
13. s твор. п. (при помощи кого-чего-л., благодаря кому-чему-л.) qarawında, qaramaǵında, astında;
~ охраной закона zańnıń qorǵawı astında;
* поле ~ картофелем kartofel egilgen maydan;
склад ~ хлопком paxta skladı;
ехать под гору tawdan túsiw;
держать ~ спудом qóp saqlaw;
~ пьяную руку más bolıp, máslikte;
это ещё ~ вопросом bul ele belgisiz;
~ секретом jasırın;
быть ~ градусом iship júriw;
взять ~ козырёк áskeriy sálem beriw.ПОД= (ПОДО=, ПОДЪ=) приставка 1. төмендеги мәнилерди береди: 1) ҳәрекеттиң төменнен жоқарыға бағдарланғанын, мыс.подпрыгнуть ırǵıw;
2) ҳәрекеттиң төменде болып атырғанын, мыс.: подшить astınan tigiw;
3) бир нәрсеге жақын келиўди, мыс.: подбежать juwırıp keliw;
4) үстине қосыўды, салыўды, мыс.: подлить astına quyıw;
5) ҳәрекеттиң тәкрарланғанын ямаса оның бир нәрсениң изинен болғанын, мыс.: подпевать qosılıp aytıw;
6) ҳәрекеттиң ақырына шекем даўамланбағанын, мыс.: подзабыть umıtıńqıraw;
подтопить qızdırıw;
7) ҳәрекеттиң жасырын болыўын, мыс.: подглядеть sıǵalaw;
2. атлықларға ҳәм келбетликлерге төмендеги мәнилерди береди: 1) бир заттың төменги бөлегин, мыс.: подбородок buǵaq;
поджелудочный as qazannıń astındaǵı;
2) бир пүтинниң бөлегин, мыс.: подразделение bólimshe;
3) биреўдиң қараўында ямаса қол астында екенин, мыс.: подследственный tergew astındaǵı;
4) атақ жағынан басқадан төмен екенин, мыс.: подполковник podpolkovnik;
5) бир заттың екинши затқа жақынлығын, мыс.: подгородный qala janındaǵı.