I (SO) предлог 1. с твор. п. (при указании на совместность, сопровождение действия, связь, обладание чем-л.) menen, penen, benen;
=lı;
=li;
=ıp, =ip;
=ǵa, =ge, =qa, =ke;
mı s bratom aǵamız benen;
ya idu s toboy men seniń menen baraman;
eto chelovek s talantom bul talantlı adam;
nayti s trudom qıyınshılıq penen tabıw;
delat что-л. s lyubovyu бир нәрсени súysinip islew;
chitat s udovolstviem zeyinlenip oqıw;
pospeshit s otyezdom ketiwge asıǵıw;
2. с род. п. (при обозначении предмета или места, от которого отходит, отделяется кто-что-л.) =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
ubrat posudu so stola ıdıstı stoldıń ústinen jıynap alıw;
upast s lestnitsı basqıshtan jıǵılıp ketiw;
spustitsya s gorı tawdan túsiw;
3. с род. п. (при обозначении лица, предмета, явления, с которого начинается, возникает что-л.) dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
s ulitsı slıshen shum kósheden shawqım esitiledi;
napast na vraga s tıla dushpannıń art betinen hújim etiw;
4. с род. п. (при обозначении местонахождения предмета или лица, производящего действие) =дан, =ден, =тан, =тен, =нан, =нен;<br/> произносить речь с трибуны трибунадан сөз айтыў;<br/> с правой стороны оң жағынан;<br/> <b>5.</b> с род. п. (при обозначении предмета или лица, от которого требуется или отнимается что-л.) =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
poluchit dengi s kogo-libo birewden aqsha alıw;
urojay s gektara gektardan alınǵan zúráát;
6. с род. п. (при обозначении предмета, являющегося оригиналом, образцом) dan, =den, =tan, =ten, -nan, =nen;
brat primer s kogo-libo birewden úlgi alıw;
perevesti s karakalpakskogo yazıka qaraqalpaq tilinen awdarıw;
7. s род. п. (на основании чего-л., следуя чему-л.) menen, penen, benen;
boyınsha, tiykarında;
s razresheniya nachalnika baslıqtıń ruxsatı menen;
s vashego soglasiya siziń kelisimińiz boyınsha;
8. с род. п. (по причине чего-л., по случаю чего-л.) dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
=ıp, =ip;
sgorat so stıda uyalǵanınan qızarıp ketiw;
skazat so zlosti jini kelip aytıw;
s gorya qapalıqtan;
s perepugu qorqqanınan;
9. с род. и твор. п. (о времени) =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen beri;
=lı, =li beri;
shekem, deyin, sayın;
menen, penen, benen;
s detstva balalıq shaǵınan beri;
s proshlogo goda bıltırdan beri;
s utra do vechera azannan keshke deyin;
s prixodom zimı qıstıń keliwi menen;
s vozrastom jas úlkeygen sayın;
10. с вин. п. (приблизительно, почти) day, =dey, =tay, =tey;
shaqlı;
teń;
rostom s menya boyı mendey;
velichinoy s kulak úlkenligi mushtay;
projit v derevne s mesyats awılda bir ayday turıw;
s desyatok knig on shaqlı kitap;
* s ptichego polyota joqarıdan;
dovolno s menya mennen usı jetkilikli;
ni s togo ni s sego ózinen-ózi;
s chego tı vzyal? qaydan esittiń?;
so dnya na den búgin-erteń;
s minutı na minutu mine-mine.
II (SO=, SY=) pristavka, mına mánilerdi bildiredi: 1) hár jaqtan kelip bir orınǵa jıynalıw, jıynaw, qosıw, qosılıw, mıs.: svyazat qosıp baylaw;
sozvat shaqırıw, jıynaw;
2) joqarıdan tómenge qaray háreket etiw, mıs.: sbrosit joqarıdan taslaw;
sprıgnut sekirip túsiw;
3) bir nárseni bir orınnan yamasa bir nárseniń betinen bóliw, alıw, mıs.: skosit shawıp alıw;
srezat kesip alıw.