AY I
Qaraqalpaqsha
at. astr.
Aspan denesi, jerdiń joldası, belgili bir muǵdar ishinde túnge jarıq berip turatuǵın aspan keńisligindegi dene.
«Esime túser meniń, Suw boyına kelgeniń, «Ay ne ushın jalǵız» dep, sırlı sawal bergeniń... (I.YUsupov).
Taw ústinen kóterilip órmelep, Dóńgelenip kútip turdı búkir ay (Ó.Xojaniyazov).
Tábiyattı baǵındırıp, eldi abat kıldıq, raketa aylandırıp Ayǵa flag kadattırdıq (T.Seytjanov).
0 Ayǵa shabıw — órshelesiw, julqınıw, kóteriliw, beterleniw, hákisleniw.
Xalıq ǵazabı ayǵa shapsa sendegi, Ayǵa shaptıń arıslanday aqırıp (Q.Ayımbetov).
Ay kibi — ayday arıw, kemissiz, kúndey sulıw, kórkem, sımbatlı.
On tórtten tuwǵan ay kibi, Keler sallana-sallana, Tumaǵalı qumay kibi.
Keler sallana-sallana («qq.x.q.).
Ay kóksi — óńiri, jarqın júzi, kelbeti, bet aldı.
Elimiz ázelden mártler mákanı, Tıńlarda teńseler aq buwday káni, Ay kóksin jelpise jeńis bayraǵı, Atızda aq altın ómirdiń sáni (T.Seytjanov).
Aykórmek (aygórmek) — balalar oyınınıń atı, tas qarańǵılıq, jasırınbaq.
Meshiti aykórmektey, tas qarańǵı zulıwmet, Kirgendi soqır qılar qamap, qarańǵı torına (I.YUsupov).
SHeńgel qora jer tóleniń bir jaǵı, Aygórmektey ústi ashıq tur taǵı (S.Nurımbetov).
Aygólek — oyınnıń túri.
Aygólek, aygólek, Aydan basqa ne kerek, Aydan artıq qız kerek (qq.x.q).