AS
Qaraqalpaqsha
at. 1. Adamzattıń kerekli zatı, taǵamı, iship-jemi, awqat.
Otawǵa Múshirip kelip, as tayar bolǵanın xabarladı (K.Sultanov).
Miynet penen ot jaqpaǵan, As nannıń qádirin bilmes (A.Dabılov).
Aǵayin tatıw bolsa at kóp, abısın tatıw bolsa as kóp (naqıl).
2. din. Qádirli, atakdı adamnıń qaytıs bolǵanına bir jıl yaki bir neshe jıl ótken soń eslew, ruwxına arnap quran oqıw, belgilew, sadaqa.
Hadal as — islam shártleri tolıq saqlanǵan, iship-jewge tolıq jaramlı as, tamaq, taǵam.
As batpaw — tamaq sińire almaw, kewli, mazası bolmaw, qapa bolıw.
As bolsın — tilek.
Jegeniń sińsin.
As pisirim — eki-úsh saattay waqıttı bildiretuǵın eski ólshem birligi.
As duzı — awqatqa salınatuǵın duz.
Asın iship, asına túpiriw — qádirin bilmew, jaqsılıqqa jamanlıq islew.
Awzı asqa tiyiw — jasaw sharayatı jaqsılanıw, táwirlesiw.
Jarlınıń awzı asqa tiyse, murnı qanaydı (qq.x.n.).
As beriw (tarqatıw) — insandı eske alıw ushın sadaqa beriw.
Jerik as — tańlawlı, tańsıq taǵam, hámiledar xayallardıń jegisi kelgen jemisi.
Ishken ası boyına taramaw — kewli kenshimew, tınısh emes, alań bolıw.