ATA
Qaraqalpaqsha
at. Áke, ákesiniń ákesi.
Adam qartaysa balaǵa aylanadı deydi.
Atamnıń zeynine tiyip almańlar!... (T.Qayıpbergenov).
0 Ata dushpan — burınnan sońǵı dushpan, ázelden dos emes.
Kullası xan újipli dálil taba almay úsh balanı óziniń ata dushpanı qalmaq xanına jumsaydı (kq.x.e.).
Ata jolı — burınnan kiyatırǵan ata-babasınıń kárin tutıw, solardıń kásibin islew.
Húkim qılıp kóp xalıqqa, Ata jolın quwǵan eken (Berdaq).
Ata-jurt (mákan) — burınnan sońǵı ata-babasınıń otırǵan, qonıs basqan jeri, ata mákanı.
Óziniń ataqtı «Posqan el» poemasında qaraqalpaq xalqınıń ata jurtı Túrkstandı taslap ketiwine el ishindegi bayları menen biylerdiń, molla iyshanlardıń sebepshi bolǵanlıǵı áshkaralanǵan (B.Ismaylov).
Ata kásibi — 1) ata-babası shuǵıllanǵan kásipti dawam etiw, jalǵastırıw; 2) boyına sińgen ádet.
Ata qoraz — eń úlken, qartayǵan, jasaǵan qoraz.
Awıldıń arqa shetinde eki adamnıń ata qorazınıń urısıp atırǵanın kórip qaldı (T.Qayıpbergenov).
Atalar sózi — jası úlkenlerdiń, tájiriybeli kisilerdiń násiyatı, keńesi.
Atalar sózi — aqıldıń kózi (qq.x.n.).
Ata tegi — shıqqan jeri, ata-babası tuwralı maǵlıwmat.