DAD
Qaraqalpaqsha
at. (parsı, ádillik, ádil, nalısh, nala).
1. Ruwxıy hám fizikalıq azapqa shıday almay shıǵarılǵan qattı dawıs, baqırıs, nalıs.
Dad-way dad! Matn, dártimdi kim tındaydı! — dep baqıra basladı Gúlistan apa («EQ» g.).
— Joq, buǵan meniń, dadım jetpeydi! Joq! (K.Smamutov).
Kópke kimniń dadı jeter (qq.x.n.m.).
0 Dad dew — kimnindur yaki bir nárseniń keri háreketinen, qanday da bir qolaysız waqıyadan narazılıq sıpatında nala, nalıs etiw.
Dadın beriw — 1. Jazalaw, qıynaw.
2. Óltiriw, qırıw.
Dadı jetpew — kúshi jetpew.
Dad salıw — jılaw, baqırıw, qattı nalıw.
Dadın tıńlaw (qulaq salıw) — arzın, shikayatın tınlaw.
2. Qáwip-qáterden yamasa qorqıwdan járdemge shaqırıw, shıǵarılǵan qattı dawıs, baqırıw.
Qarajan sol waqları Tayshıxanǵa kirip, dadurıp ne dep turıptı... («Alpamıs»).
3. awıs. Jaman at, jamandıq, jawızlıq, kúshi jetpew.
Bir Alladan ózgeniń maǵan dadı jetpeydi («Edige»).
4. Ádilsizlik yaki azap-uqıbetten awızeki yamasa jazba arza, shaǵım, nalıs.
Dawagerin, qazı bolsa, dadıńdı alla bersin (qq.x.n.m.).
Aytqan arızlar pitpese, Dadı patshaǵa jetpese, Mártlik isti etpese, Onı tóre dep kim aytar (Berdaq).
Dadıńdı kudayǵa ayt — Arzındı, shikayatındı, awhalındı hesh kim tıńdamaydı.