KEM
Qaraqalpaqsha
r. 1. Az, kóp emes, tolıq emes.
... nátiyjede avanstan kem aldı,... (G.Esemuratov).
Jaǵalasıp kelgende, Batırdan kúshiń kem emes («Qırq qız»).
2. Jaman, nashar, sapası tómen.
... eshektiń kútiminiń biraz kem bolǵanı belgili boldı (Q.Ayımbetov).
Qatarıńnan kem bolmay ay, Ashılǵay balam, gúl baxtıń-ay (qq.x.q.).
0 Kemli kún — az kún, shamalı kún, waqıtsha.
Qarashash alǵanı menen kemli kún ashıqlıq dáwran etti («Máspatsha»), Bilmeydi ashshı-mazasın, Kemli kún tartpay sazasın (Ájiniyaz).
Ishteyi kem — ishteysiz, ishteyi joq, meyilsoq, qushtarsız, meyilsiz, qumarsız, kewilsiz.
Ishteyi kem, sóylemeytuǵın, menmensiwden de jurday (T.Qayıpbergenov).
Kem-kem — áste-aqırın, jay.
Ǵarrı kem-kem jedellenip sóyledi (K.Sultanov).
Kemde-kem — siyrek, az.
Kem iyek.
Ataǵı shıqqan arıwlar, Kempir bolar kem iyek, Dáwranı ótip qalǵan soń (K.Mámbetov).
Kem-kemnen — áste-aqırın, jay.
Jańa uyasınan shıqqan ay kem-kemnen joqarı kóterilip, jarıqtılıǵı artıp baratırǵanday (A.Bekimbetov).