OY I
Qaraqalpaqsha
at. Pikir, túsinik, qıyal, uǵım, yad.
Qolıńdı ber de berman júr.
Oyıńa alma qaram pikir (Berdaq).
Sobırayǵan sopaq boyı bar, oylaǵan buzıq oyı bar (Átesh).
Saǵınıp esleyseń sol doslıǵıńdı, Ayralıq aqshamın alıp oyıńa (I.YUsupov).
Kewlin ashsın, kelsin dep shaqırǵan men, umıtpayman ornıń bar, barsań oyda (Ájiniyaz).
Oyları qaram olardıń! (M.Nızanov).
Oyları bólinip ketken axun, átirapqa kóz jiberip, qarap aldı (SH.Usnatdinov).
«Áne, endi kurbanlıqqa soyılǵan sarı attıń ruwxı óz denesin qaytadan tawıp aladı», degen oy náreste kewline táselle bergendey boldı (K.Kárimov).
Jumıs islep, ólgeyliden sharshasa da, erkinlik haqqındaǵı oylar Allayarǵa hasla tınım bermedi (A.Sultanov).
Ishki oy — ishki sezim, ishki pikir.
Men balanıń ishki oyına dárhal túsinip, ǵıppa usladım (A.Bekimbetov).
Oy-pikir — qıyal.
Oy-pikirleri áste-áste tınıqpasa basladı (K.Kárimov).
Oy salıw — ideya beriw, jańa pikir bildiriw; Oy toqtalıw — oydıń bir jerge keliwi, irkiliwi.
Júrek sırın, júrek aytsın oylanıp, Pitimine bir toqtalar oy barıp (T.Seytjanov).
Oy jetpew — bilmew, kóz jetpew.
Onıń ne qala ekenin yamasa qaysı jaqta bolatuǵınına meniń oyım jetpedi (J.Aymurzaev).
Oy bermew — aqıllı bolmaw, oylay almaw.
Boy berse de, oy bermegen (I.Qurbanbaev).
Oyǵa battı (shúmdi) — júdá oylanıp qaldı.
Oy-qıyalı — esi-dárti, bar ıqlası.
Oyınan shıǵıw — oylaǵanı durıs bolıw, aytkanı durıs kelip shıǵıw.
Sen bárimizdiń oyımızdan shıqtıń, «qudayım baxtıń jatpasın dep» — ǵawırlastı (Q.Irmanov).
Oy-sezim — qıyal hám sezim.
Oy-sezimniń iyrimine dus kelip, Egitilip turman mine men (T.Mátmuratov).
Oyda joq jerden — ayaqastınan, kútilmegen jerden, tosınnan.
Jaman oy — jaman niyetli, jamandıq.
Sobırayǵan sopaq boyı bar, Oylaǵan jaman oyı bar (Ád.xres.).