ORGANIKALÍQ
Qaraqalpaqsha
kel. 1. ósimlik hám xaywanlarǵa, organizmge tiisli; tiri, jandı.
Eń áhmiettisi, ósimlikler jasıl laboratoriya bolıp, olar adam organizminde organikalıq zatlardı — belok, uglevod hám maylardı sintezlep berwi menen birge, atmosferadaǵı ottegti jetkizip berushi birden-bir derek bolıp tabıladı (X.Matjanova).
2. ósimliklerdiń, adamzattıń hám de xaywanlardıń denesinen bólinip shıqqan yaki olardıń qaldıǵınan payda bolǵan.
Awıl sharwashılıǵı organikalıq jáne mineral tıńaytqıshtarın jetistirudi barınsha damıtu kerek (O.Berdimuratov).
Organikalıq ximiya — ximiyanıń kómirtegi birikpelerin, olardıń ár qilı ózgeristerin úyrenushi bólimi.
3. awıs. Bir tutas, bólinbeytin.
Belgi — degenimiz eki tárepleme psixologiyalıq mańızdı bolıp, olardıń biri belgilenushi, al ekinshisi belgilewshi bolıp, óz ara baylanıstı organikalıq aǵımdı bildiredi (M.Ayımbetov).