TEREŃ
Qaraqalpaqsha
kel. 1. Tuńǵılıq, túpsiz, túbi, joq shuqır.
SHınar tamırı qansha ketse de tereńge, Sonsha bekem, sonsha qoyıw sayası (I.YUsupov).
Kóp qorqıtadı, tereń batıradı (qq x.n.).
SHıǵarıp tereńnen tartıp qolımnan, YArıw-doslar bir tóbege mindirdi (A.Dabılov).
2. awıs. Belgili bir aymaqtıń ishki táripi, tereńi.
Motor dawısınansuwjanwarları úrkip, tereńge ketedi (M.Nızanov).
3. Júde qımbattı, baǵalı, mańızdı.
Ótkir, tereń mánili qosıqları menen noǵay álemine ózin jasalay tanıtqan Ǵabdollanıń ólimi jaqınlarınıń, poeziyanı tanıǵanlardıń júregin órtedi (M.Dulatov).
4. awıs. Ár táripteme, jan-jaqtı.
Tereń teksermey, asıǵıp ústirtin nátiyje shıǵarsaq, bul nátiyjemiz qate boladı (M.Jumabaev).
5. awıs. Bay, kóp, mol.
Nayza salsa jetpeytin, Aqılǵa tereń teńizim (Bazar jıraw).
0 Qarmaqtı tereńnen tastaw — tereń oylanıp is júrgiziw.
Otırdı Dáuran qadalıp, tereńnen tastap qarmaǵın (A.SHámkenov).
Tereńge ketiw — máshqalanı túbirinen qozǵaw, qiındatıp jiberiw.
Tereń oy — áhmiyattı, mańızdı oy.
Ájayıp qosıq deneni balqıtıp, adamǵa tereń oy salmay ma (M.Jumabaev).
Tereń oylı — a) Mánili, áhmiyattı.
Tereń oylı naqıllar Ǵabit Músirepovta da kóp (M.Álimbaev).
b) Júde aqıldı.
Keń peyil, tereń oylı, bir sózdi inim (K.Ázirbaev).
Tereń ornalasqan shógindiler — 3 km.den astam tereńdikte ornalasqan teńiz shógindileri.
Tereń ornalasqan shógindiler júde mayda organizmniń qaldıqlarınan, taw jınıstarınıń buzılwınan payda bolǵan mayda bólsheklerden, ximiyalıq shógindilerden túziledi (Fizika, geografiya).
Túpsiz tereń — shekarasız, sheksiz.