XARAM
Qaraqalpaqsha
kel. 1. din.s. Musılmanshılıq boyınsha adamnıń iship-jewine xám paydalanıwına bolmaytuǵın mákiriw zat.
Meniń jep otırǵan nanım xaram boldı (J.Aymurzaev).
2. awıs. Jaman, buzıq, qıyanet.
Ortada otır kóp xayal, Olarda joq xaram qıyal.
Patshanıń kewlinde málel, Sol otawǵa kirgen eken (Berdaq).
3. Jınıslıq qatnastan keyin juwınbaǵan, tazalanbaǵan, shomılmaǵan.
0 Qaram niyet — ońbaǵan, buzıq oy, pikir.
Awır gúna azǵın ósek, qaram niyet, Bererme edim oǵan aqıl bolǵanday (I.YUsupov).
Xaram óliw — bawızlanbaw, pıshakdanbaǵan.
Xaram ólip dúzde kóniń, Qalatuǵın túye ekenseń (Kúnxoja).
Xaram tamaq — miynet súymeytuǵın, jatıp isher.
Al, sizler usaǵan qaram tamaqlar ráhátin kóredi (J.Aymurzaev).
Xaram qan — a) taza emes, pák emes.
Zalımdardıń zulımı artıp, xaram qanǵa etek tolıp, ... (A.Dabılov).
b) awıs, buzıq oy, jaman qıyal, pikir.
Xaram qan boyǵa taralıp (Á.SHamuratov).
Qaram shóp — jabayı kógergen shóp, eginge aralasıp ósken shópler.
Aylap tur kultivatsiya, qaram shóp qoymay párqiya, Keshlense de túslenbeydi, Paxtaǵa berip tárbiya (A.Dabılov).
Kóp jerlerge urkan ketken, Bir túyir joq qaram shóptey (A.Dabılov).
Qaram ter — bosqa áwerelengen, kurı dalaǵa ketken.