ÓR I
Qaraqalpaqsha
at. Hárekettin baslanǵan tárepi, suw yaki samaldıń kelip turǵan baǵıtı, bası, saǵası.
Keme minip órge barsań, Jan qıynamay erge barsań (S.Májitov).
Ótkel órirekte bolıwı kerek (T.Qayıpbergenov).
SHıǵıp jeldiń árine, Dizden tósek saldırıp, Jatır edi Allayar («Qırq qız»).
Órde tursań ıǵıńnan jel espegen, Óttiń talay telpek dirildespeden (I.YUsupov).
Qızıl suw teńizge gúwlep jetkende, Dáryanıń kóp uzaq árine barsh (I.YUsupov).
Iyesi ıqqa qarap búrseńdese, Ol ózi órge qarap sáwirlegen (I.YUsupov).
Sonday bolıp ıǵıp baratırǵanımız joq pa eken? — dep janma-jan awdı suwırıp aldı da, shananı súyretip samaldıń árine qaray juwırdı (K.Sultanov).
Báyitxan da joldıń árine tıǵılıp tur (A.Sadıqov).
0 Órden-ıqqa sekiriw — tum-tusqa, anda-munda, hár jaqqa.
Tórebay ayaǵına qoz basılǵanday órden-ıqqa sekirdi (K.Sultanov).
Órden-ıqqa awnaw — ján-jaqqa domalaw.
Ízǵar jerde uzaq tún, Awnasıp órden-ıqqa, Ash boldıq dep bes jetim, Telmiredi oshaqqa (I.YUsupov).
Órge tartıw — órge qaray jetelew, súyrew.
Jıltır muzda taymay shawıp, El shanasın tartar órge (S.Májitov).