ÓTIW
Qaraqalpaqsha
f. 1. Bul jerden gaz trubaları ótken.
3. Artta kalıw, almasıw (waqıt xaqqında).
Jıl artınan jıl ótip, bilim kuwıp men kettim (I.
YUsupov).
Qorǵalıp kanatın jayıp pármana bolıw menen altı ay ótti aradan (A.
Dabılov).
Kóp jıl ótti aradan («Jáhánsha»).
4. Kiriw, sıyıw, ózgeriw.
Menińshe, birjumıstan soń birewine ótiw kerek (T.
Qayıpbergenov).
Nókisińniń modasına, Óte almadıq ele, dediń (Ó.
Ájiniyazov).
5. Kesiw, qıyıw, tiliw.
Pıshaq ótpey atır.
6. Batıw, qıynalıw.
Qattı ótip júr janıma, Kelgen waqıtqa kámalıma, Bolarma dep gúl-gúlistan (A.
Dabılov).
Qorlıǵı ótti ózime, Jaslar toltırdı kózime, Qalǵanlar qarap sózime, Bunıdaǵı umıtpaspan (Kúnxoja).
7. Keshiriw, keshiw.
Ót gúnamdı meniń bergil qaqımdı, Baǵlama ayralıq etip baǵımdı (Omar).
8. Ómir súrip bolıw, ómiri tamam bolıw, óliw.
Ótti ómirim sum dúnyada azapta, Sapar aysız shıqqanımnan ne payda (Omar).
Kókirek qıspa kók jótel, Duwrılap kelip sum ájel, Ótti paqır dúnyadan (A.
Dabılov).
1914-jılı ákesi álemnen ótkennen keyin ol ákesiniń ornına iyshan boladı (SH.
Babashev).
Ótken ómirim kirpik qaqqan shelli bolmadı (Ó.
Ótewliev).
9. Asıw, artıw, artıq bolıw.
Atı-hawazası pálekten ótken, malı-dúnyasına hesh sózim yokdur (qq.x.n.).
10. Zattıń satıp alınıwı, satılıwı.
Bazarǵa ákelgen zatı demde ótip ketti.
11. Tásir etiw, tásiri júzege keliw.
Sóz súyekten, tayaq etten óter (qq.x.n.).
Janǵa ótti mıltıq penen atqanday (T.
Jumamuratov).
12. Birew yamasa bir nársede bolǵan zat, qásiyet, belgi hám usı sıyakdılar basqasına kóshiw, onda da payda bolıw.
Bul sóz bizge rus tilinen ótken.
Onıń júreginiń dúrsili názik tamırları arqalı meniń deneme ótip, esitilip turǵanday edi (M.
Nızanov).
13. Bilimlendiriwde qanday da bir tema, shıǵarma hám usı sıyakdılardı okıw, úyreniw, tıńdaw ámeliyatın ótkiziw; oqıw, úyreniw, oqıtıw, úyretiw.
Taza temanı ótiw.
0 Ishi ótiw — ishi awırıw, suyıq dáret shıǵarıw, zırrıkdaw.
Gúlparsha jeńgey balasınıń betin asha berip: — balamnıń ishi ótedi, aralas qan da ótedi dedi (Á.
SHamuratov).
Názeri ótiw — kózi ótiw, susı basıw.
Názeri ótpew — kózi ótpew.
Ayaz ótiw — suwıqqa tonıw, ayazlaw.
Aldınan ótiw — 1) ruqsat soraw; 2) aqıllasıw, keńesiw; 3) etn.
Quda bolıwǵa kelisiw, qızdıń ata-anasınıń razılıǵın alıw.
Atap ótiw — toqtap ketiw, atap kórsetiw, ayrıqsha dıqqat awdarıw.
Prezident házirgi waqıttaǵı eń mashqalalı taraw qaysı ekenligin atap ótti (gazetadan).
Dúnyadan ótiw — óliw, qaytıs bolıw, álemnen ótiw, jan tapsırıw.
«Kepin kiygen kelmeydi, kebenek kiygen keledi» degen úmit penen azamatın 50 jıl kútip dúnyadan ótti (G.
Dáwletova).
Ármanda ótiw — tilek, maqsetine jete almay ketiw.
Zapırandek soldı júzim, Ótti ármanda ómirim (Berdaq).
Bastan ótiw — bastan keshiriw, ótkeriw.
Sárhawız boyında kógergen tórt tut, Bastan ótti talay ashlıq, talay jut (B.
Qayıpnazarov).
Kádiri ótiw — ábden saǵındırıw, ornı bólek bolıp, jokdıǵı bilinip turıw.
Ómir ótti júrektegi sher bilán, Qádiriń seniń bizge ótti, Bozataw (Ájiniyaz).
Sózi ótiw — kóndire alıw, tındatıw, aytqanın qıldıra alıw.
Baslıqqa seniń sóziń ótedi ǵo, xámmemizdiń atımızdan ótinish etip kórse (gazetadan).
Ótken-ketkendi aytıw — bolıp ótken wakıyalardı aytıp beriw.
Jer gúńirentip Erimbette, Aytar ótken-ketkendi (Á.
SHamuratov).
Ótken-ketkenge qaraw — ótkenlerge, kelgenlerge kóz salıw, qaraw.
Ótken-ketken jigitlerge qarayıq, jaqsıların saylap-saylap alayıq (qq.x.q.).
Ótken-ketkennen soraw — kelgenlerden, ketkenlerden sorastırıw.
Táriypindi sórap ótken-ketkennen, Seni bir kóriwdi árman etkenmen (I.
YUsupov).
Dórya arqasına ótiw — dáryanıń arqa jaǵına, arqa, tárepine ótiw.
Úyden shıqlıq shahri Xiywa barmaǵa, Qońırat átirapına bardıq, yaranlar.
Birge júrey deyip wáde etisip, dórya arqasına óttik yaranlar (Ájiniyaz).
Dáryadan ótiw — dáryanıń bir tárepinen ekinshi tárepine ótiw.
Dáryadan ótkennen keyin piyadalardıń izi jáne joǵaldı (T.
Qayıpbergenov).
Imtixannan ótiw — oqıwshı xám studentlerdiń belgili bir pán boyınsha sınaqtan ótiwi.